Λάστιχα Αυτοκινήτου

Τα ελαστικά Runflat προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα, κυρίως όσον αφορά την ασφάλεια. Επιτρέπουν στον οδηγό να διατηρεί τον έλεγχο του οχήματος ακόμη και σε περίπτωση απώλειας πίεσης ή τρυπήματος, μειώνοντας τον κίνδυνο αποκόλλησης του ελαστικού από τη ζάντα. Δεν απαιτείται άμεση αλλαγή του ελαστικού, γεγονός που αποφεύγει πιθανούς κινδύνους σε πολυσύχναστους δρόμους ή εθνικές οδούς. Ο οδηγός μπορεί να συνεχίσει την πορεία του με περιορισμένη ταχύτητα, συνήθως έως 80 χλμ/ώρα, για απόσταση περίπου 80 χιλιομέτρων, μέχρι να φτάσει στο πλησιέστερο συνεργείο. Επιπλέον, παρέχουν άνεση και εξοικονόμηση, καθώς δεν απαιτείται εφεδρικός τροχός, απελευθερώνοντας χώρο στο πορτμπαγκάζ και μειώνοντας το συνολικό βάρος του οχήματος. Αυτό συνεπάγεται και την αποφυγή της δαπάνης για την αγορά εφεδρικού τροχού και του σχετικού εξοπλισμού αλλαγής. Η δυνατότητα συνέχισης της οδήγησης για 80 χιλιόμετρα με ταχύτητα 80 χλμ/ώρα, συμβάλλει στην πρακτικότητα.

Η τοποθέτηση ελαστικών Runflat από μόνος, είναι εφικτή εφόσον ο ενδιαφερόμενος διαθέτει την απαραίτητη τεχνογνωσία. Η διαδικασία αφαίρεσης των παλαιών ελαστικών από τη ζάντα και η σωστή τοποθέτηση των νέων, πριν το φούσκωμα, αποτελεί μια απαιτητική και περίπλοκη εργασία. Συνίσταται η ανάθεση της εργασίας σε εξειδικευμένο τεχνικό. Πληροφορίες για την τοποθέτηση ελαστικών Runflat είναι διαθέσιμες διαδικτυακά. Σε περίπτωση που ο εφεδρικός τροχός του οχήματος είναι τύπου Runflat, η αντικατάστασή του ακολουθεί την ίδια διαδικασία όπως και με ένα συμβατικό ελαστικό.

Η δυνατότητα επισκευής ελαστικών Runflat εξαρτάται από την απόφαση του κάθε κατασκευαστή. Γενικά, η επισκευή είναι τεχνικά εφικτή, αν και όχι σε όλες τις περιπτώσεις. Επιπλέον, κάποια ελαστικά φέρουν ρητή επισήμανση στο πλευρό τους που απαγορεύει την επισκευή. Συνιστάται η αναζήτηση επαγγελματικής συμβουλής για κάθε μεμονωμένη περίπτωση ελαστικού.

Στην περίπτωση απώλειας πίεσης ελαστικού, αν το όχημα είναι εξοπλισμένο με ελαστικά Runflat, η οδήγηση μπορεί να συνεχιστεί για έως και 80 επιπλέον χιλιόμετρα με ταχύτητα που δεν ξεπερνά τα 80 χλμ./ώρα. Αυτές οι τιμές είναι ενδεικτικές και μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τα χαρακτηριστικά των ελαστικών και τις προδιαγραφές του κατασκευαστή. Η πραγματική απόσταση που μπορεί να καλυφθεί επηρεάζεται από παράγοντες όπως το φορτίο του οχήματος, η θερμοκρασία περιβάλλοντος και η κατάσταση του οδοστρώματος.

Η τεχνολογία Runflat, που εφαρμόζεται κυρίως σε σπορ και premium οχήματα, αποτελεί λύση για την αποφυγή κινδύνων ατυχήματος εξαιτίας ξαφνικής απώλειας πίεσης στα ελαστικά. Τα ελαστικά Runflat διαθέτουν ενισχυμένα πλευρικά τοιχώματα, τα οποία υποστηρίζουν το βάρος του αυτοκινήτου. Αυτό επιτρέπει στο όχημα να συνεχίσει την κίνησή του με ασφάλεια, ακόμα και μετά από παρακέντηση.

Τα δημοφιλέστερα μεγέθη ελαστικών αυτοκινήτου διαφέρουν ανάλογα με τη διάμετρο της ζάντας. Για ζάντες 14 ιντσών, δημοφιλής επιλογή είναι τα ελαστικά με πλάτος 175mm και προφίλ 65, δηλαδή 175/65R14. Στις ζάντες 15 ιντσών, οι πιο συχνές διαστάσεις περιλαμβάνουν πλάτος 185mm με προφίλ 60 (185/60R15) ή προφίλ 65 (185/65R15), καθώς και πλάτος 195mm με προφίλ 50 (195/50R15) ή προφίλ 65 (195/65R15). Για ζάντες 16 ιντσών, οι προτιμήσεις εστιάζονται σε πλάτος 195mm με προφίλ 55 (195/55R16), πλάτος 205mm με προφίλ 55 (205/55R16), πλάτος 215mm με προφίλ 60 (215/60R16) ή πλάτος 215mm με προφίλ 65 (215/65R16). Στη διάμετρο των 17 ιντσών, οι δημοφιλείς διαστάσεις είναι 225/45R17, 225/50R17 και 235/55R17. Τέλος, για ζάντες 18 ιντσών, οι συχνότερες επιλογές είναι 245/40R18, 235/45R18, 245/45R18, 255/45R18 και 225/55R18. Αυτές οι διαστάσεις αντιπροσωπεύουν τις πιο συχνά επιλεγόμενες για διάφορους τύπους οχημάτων, προσφέροντας ισορροπία μεταξύ άνεσης, χειρισμού και εμφάνισης.

Συνιστάται η επαλήθευση της συμμόρφωσης των ελαστικών ενός οχήματος με την τοπική έγκριση τύπου του κατασκευαστή, ειδικά αν το όχημα εισήχθη από άλλη ήπειρο. Αυτό σχετίζεται με κανονισμούς όπως οι R30 και R117, οι οποίοι υποδεικνύονται από τη σήμανση E στο πλευρό του ελαστικού. Για παράδειγμα, εάν ένα αυτοκίνητο εισάγεται από χώρα εκτός Ευρώπης, υπάρχει νομική υποχρέωση προσαρμογής στις ευρωπαϊκές εγκρίσεις, η οποία μπορεί να απαιτεί αλλαγή των διαστάσεων των ελαστικών.

Η τήρηση των διαστάσεων ελαστικών που έχει εγκρίνει ο κατασκευαστής του οχήματος είναι απαραίτητη. Σε ορισμένες χώρες, επιτρέπονται αποκλίσεις, εφόσον η συνολική διάμετρος του ελαστικού παραμένει εντός ενός ορίου που δεν υπερβαίνει το -2% και το +1,5% σε σχέση με την εργοστασιακή. Ωστόσο, η κύρια οδηγία παραμένει η χρήση των εγκεκριμένων διαστάσεων για τη διατήρηση της ασφάλειας. Η επιλογή μη εγκεκριμένων διαστάσεων, όπως υπερβολικά φαρδιά ελαστικά που προεξέχουν ή ελαστικά με ανεπαρκή δείκτη φορτίου (ιδίως για επαγγελματικά οχήματα), μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια του οδηγού, των επιβατών και των άλλων χρηστών του δρόμου. Επιπλέον, το ταχύμετρο και ο μετρητής χιλιομέτρων βασίζονται στη διάμετρο των ελαστικών, οπότε η χρήση λανθασμένων διαστάσεων μπορεί να οδηγήσει σε ανακριβείς ενδείξεις ταχύτητας και διανυόμενης απόστασης. Η μη συμμόρφωση με τις εγκεκριμένες διαστάσεις, ακόμη και αν υπάρχει περιθώριο ανοχής, ενέχει κινδύνους, όπως πρόστιμο σε περίπτωση ελέγχου, απόρριψη στον τεχνικό έλεγχο, καθώς και πιθανή άρνηση κάλυψης από την ασφαλιστική εταιρεία σε περίπτωση ατυχήματος. Η χρήση των σωστών διαστάσεων αποφεύγει αυτούς τους κινδύνους.

Οι ενδείξεις πάνω σε ένα λάστιχο αυτοκινήτου παρέχουν κρίσιμες πληροφορίες σχετικά με τις προδιαγραφές του. Μια τυπική ένδειξη, όπως το Kormoran Road Performance 195/50 R15 82V, αναλύεται ως εξής: Το αρχικό μέρος συνήθως υποδεικνύει τον κατασκευαστή και το μοντέλο του ελαστικού. Ο πρώτος αριθμός, 195, αντιπροσωπεύει το πλάτος του ελαστικού σε χιλιοστά. Ο δεύτερος αριθμός, 50, δηλώνει την αναλογία του ύψους του προφίλ προς το πλάτος του ελαστικού σε ποσοστό. Για παράδειγμα, ένα προφίλ 50% σε ένα λάστιχο πλάτους 195mm σημαίνει ότι το ύψος του προφίλ είναι 97.5mm (195 x 0.50). Το γράμμα 'R' υποδηλώνει την ακτινωτή (Radial) κατασκευή του ελαστικού. Ο επόμενος αριθμός, 15, αφορά τη διάμετρο της ζάντας στην οποία εφαρμόζει το ελαστικό, μετρούμενη σε ίντσες. Ο αριθμός 82 είναι ο δείκτης φορτίου (load index), ο οποίος αντιστοιχεί στο μέγιστο φορτίο που μπορεί να αντέξει το ελαστικό με ασφάλεια. Συγκεκριμένα, ο δείκτης 82 ισοδυναμεί με 475 κιλά ανά ελαστικό. Αν υποτεθεί ότι ένα όχημα χρησιμοποιεί τέσσερα ελαστικά αυτών των διαστάσεων, το συνολικό μέγιστο βάρος που μπορεί να υποστηρίξει το σύστημα των ελαστικών, με ομοιόμορφη κατανομή, είναι 1900 κιλά (4 x 475kg). Τέλος, το γράμμα 'V' στο τέλος είναι ο δείκτης ταχύτητας (speed index), ο οποίος δηλώνει τη μέγιστη ταχύτητα που μπορεί να διαχειριστεί με ασφάλεια το ελαστικό. Για το δείκτη 'V', η αντίστοιχη μέγιστη ασφαλής ταχύτητα είναι 240 χλμ/ώρα.

Η ετικέτα του ελαστικού αυτοκινήτου, που εισήχθη από την Ευρωπαϊκή Ένωση στις 25 Νοεμβρίου 2009 για εθελοντική εφαρμογή και έγινε υποχρεωτική από την 1η Νοεμβρίου 2012, παρέχει κρίσιμες πληροφορίες. Στην άνω αριστερή πλευρά απεικονίζεται η ενεργειακή απόδοση, με κλίμακα από A (το πλέον οικονομικό) έως G (το ελάχιστα οικονομικό), η οποία επηρεάζει την κατανάλωση καυσίμου. Στην άνω δεξιά πλευρά εμφανίζεται η βαθμολογία για το κράτημα σε βρεγμένο οδόστρωμα, επίσης από A (το ασφαλέστερο κράτημα, με τη μικρότερη απόσταση φρεναρίσματος) έως G (το λιγότερο ασφαλές κράτημα, με τη μεγαλύτερη απόσταση φρεναρίσματος). Η μέτρηση της απόστασης φρεναρίσματος γίνεται από ταχύτητα 80 χλμ/ώρα. Η τρίτη πληροφορία αφορά την ένταση του εξωτερικού θορύβου κύλισης, η οποία συμβολίζεται με τρία κύματα, όπου λιγότερα κύματα υποδηλώνουν χαμηλότερο επίπεδο θορύβου.

Εκτός από τις βασικές ενδείξεις, ένα λάστιχο αυτοκινήτου φέρει και άλλες σημαντικές κωδικοποιήσεις που παρέχουν επιπλέον πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά και την προέλευσή του. Μία από αυτές είναι η κωδικοποίηση DOT (Department of Transportation, USA), η οποία αποτελείται από 8 έως 12 χαρακτήρες. Οι πρώτοι δύο χαρακτήρες της κωδικοποίησης DOT υποδεικνύουν το εργοστάσιο κατασκευής του ελαστικού. Οι επόμενοι δύο χαρακτήρες δηλώνουν το μέγεθος του ελαστικού. Στη συνέχεια, ενδέχεται να ακολουθούν τέσσερις χαρακτήρες, οι οποίοι είναι προαιρετικοί και η προσθήκη τους εξαρτάται από το εργοστάσιο για συμπληρωματικές πληροφορίες. Οι τελευταίοι τέσσερις χαρακτήρες είναι πάντα αριθμοί και αφορούν την ημερομηνία παραγωγής του ελαστικού. Οι δύο πρώτοι αριθμοί αντιστοιχούν στον αριθμό της εβδομάδας του έτους κατά την οποία κατασκευάστηκε το ελαστικό, και οι δύο τελευταίοι αριθμοί δηλώνουν το έτος κατασκευής. Για παράδειγμα, ένας κωδικός όπως ο "5018" υποδηλώνει ότι το ελαστικό παρήχθη την 50ή εβδομάδα του 2018, περίπου στα τέλη Δεκεμβρίου. Επιπλέον, υπάρχει η Ευρωπαϊκή Πιστοποίηση Ελαστικών (ECE), η οποία συνήθως εμφανίζεται ως ένας εξαψήφιος ή επταψήφιος κωδικός. Αυτός ο κωδικός συνοδεύεται από το γράμμα "E" (ή "e" σε παλαιότερους κανονισμούς) και έναν αριθμό που αντιστοιχεί στον κωδικό της χώρας πιστοποίησης, συχνά εντός ενός κύκλου ή παραλληλογράμμου. Δύο ακόμη σημαντικές ενδείξεις που αναγράφονται είναι το Max Load (μέγιστο φορτίο) και το Max Pressure (μέγιστη πίεση). Το Max Load αναφέρει το μέγιστο βάρος που μπορεί να υποστηρίξει με ασφάλεια το ελαστικό, ενώ το Max Pressure δείχνει τη μέγιστη επιτρεπόμενη πίεση αέρα για το συγκεκριμένο ελαστικό. Είναι επίσης συχνή η εμφάνιση τριών λέξεων που ακολουθούνται από αριθμούς ή γράμματα, όπως για παράδειγμα: TREADWARE 350 TRACTION A TEMPERATURE A. Αυτή η τριπλή βαθμονόμηση, γνωστή ως Universal Tire Quality Grading (U.T.Q.G.), παρέχει πληροφορίες για την αντοχή στη φθορά (Treadware), την πρόσφυση σε βρεγμένο οδόστρωμα (Traction) και την αντοχή στη θερμότητα (Temperature). Το Treadware κυμαίνεται συνήθως από 60 έως 620, όπου ένας υψηλότερος αριθμός υποδηλώνει μεγαλύτερη αντοχή στη φθορά και, κατά συνέπεια, μεγαλύτερη διάρκεια ζωής του ελαστικού. Το Traction βαθμολογείται με γράμματα από AA (υψηλότερη πρόσφυση) έως C (χαμηλότερη αποδεκτή τιμή), υποδεικνύοντας την αποτελεσματικότητα του ελαστικού στο φρενάρισμα σε βρεγρές επιφάνειες. Μία υψηλότερη βαθμολογία Traction συνεπάγεται μικρότερη απόσταση φρεναρίσματος. Το Temperature, επίσης βαθμολογούμενο με γράμματα από A (υψηλότερη αντοχή) έως C (χαμηλότερη αποδεκτή τιμή), καταδεικνύει την ικανότητα του ελαστικού να διαχειρίζεται τη θερμότητα που αναπτύσσεται κατά την κίνηση, ειδικά σε υψηλές ταχύτητες. Υψηλή βαθμολογία Temperature σημαίνει καλύτερη αντοχή στην υπερθέρμανση. Συχνά, μπορεί να υπάρχει και η ένδειξη "Made in XXX", όπου XXX αντιστοιχεί στη χώρα κατασκευής του ελαστικού. Σε ορισμένα ελαστικά, μπορεί να συναντηθούν οι ενδείξεις "Plies Sidewall" ή "Sidewall Plies" και "Plies Tread" ή "Tread Plies". Αυτές οι ενδείξεις περιγράφουν τα υλικά κατασκευής των πλαϊνών επιφανειών (Sidewall) και του πέλματος (Tread) του ελαστικού αντίστοιχα. Τέλος, υπάρχουν διάφοροι όροι που δηλώνουν τον τύπο ή την ειδική χρήση του ελαστικού. Οι πιο συνηθισμένοι περιλαμβάνουν: Tubeless (TL), που σημαίνει ότι το ελαστικό είναι σχεδιασμένο για χρήση χωρίς εσωτερικό αεροθάλαμο (σαμπρέλα). Reinforced (RF) ή Extra Load (XL), που υποδηλώνουν ενισχυμένα ελαστικά με αυξημένη ικανότητα φόρτισης. M+S (Mud and Snow) ή ένα σύμβολο βουνού με χιονονιφάδα, που υποδεικνύουν ότι το ελαστικό είναι κατάλληλο για χρήση σε λασπώδεις και χιονισμένες συνθήκες. Τέλος, οι κωδικοί P (Passenger) για επιβατικά οχήματα, LT (Light Truck) για ελαφρά φορτηγάκια, SP (Special Trailer) για τρέιλερ, και T (Temporary) για τα ελαστικά προσωρινής χρήσης (ρεζέρβα), προσδιορίζουν τον τύπο οχήματος ή τη συγκεκριμένη εφαρμογή του ελαστικού.

Ο χρόνος ζωής και τα διανυθέντα χιλιόμετρα ενός ελαστικού αυτοκινήτου δεν καθορίζονται από απόλυτους κανόνες, καθώς επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες. Αυτοί περιλαμβάνουν τον σχεδιασμό του ίδιου του ελαστικού, τις οδηγικές συνήθειες, τις κλιματικές συνθήκες, την ποιότητα του οδοστρώματος και τη γενικότερη συντήρηση. Ωστόσο, θεωρείται καλή πρακτική η αντικατάσταση των ελαστικών μετά από περίπου πέντε χρόνια χρήσης, ακόμη και αν δεν έχουν φθαρεί εμφανώς, καθώς η έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία και τον ατμοσφαιρικό αέρα προκαλεί φυσιολογική φθορά. Ένας από τους πλέον αξιόπιστους δείκτες για την αναγκαιότητα αλλαγής είναι ο δείκτης φθοράς (TWI - TreadWear Index) που αναγράφεται στην πλευρά του ελαστικού. Όταν το πέλμα φτάσει σε αυτούς τους ενσωματωμένους δείκτες, το βάθος του πέλματος είναι 1.6 χιλιοστά, το ελάχιστο όριο που ορίζει ο νόμος. Πρακτικά, όμως, η απόδοση του ελαστικού μπορεί να μειωθεί σημαντικά και νωρίτερα. Για αυτό, συνιστάται η αντικατάσταση των θερινών ελαστικών όταν το πέλμα πλησιάζει τα 3 χιλιοστά και των χειμερινών όταν πλησιάζει τα 4 χιλιοστά. Σε περίπτωση οποιασδήποτε ζημιάς, όπως τρύπα ή σκίσιμο, απαιτείται άμεση αντικατάσταση του ελαστικού.